{"id":2044,"date":"2024-03-03T00:47:39","date_gmt":"2024-03-02T19:47:39","guid":{"rendered":"https:\/\/yarat.uz\/?p=2044"},"modified":"2025-03-19T15:27:04","modified_gmt":"2025-03-19T10:27:04","slug":"lcd1602-displey-moduli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/yarat.uz\/?p=2044","title":{"rendered":"LCD1602 displey moduli [14+]"},"content":{"rendered":"

Suyuq kristalli displey moduli. LCD1602.
\n<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

16 ta ustun (katak) va 2 ta qatorda yozuvlarni tasvirlovchi, arduinochilar orasida eng ko’p qo’llaniladigan displey modullaridan biri. Uning qator va ustunlari soni bilan farq qiluvchi boshqa turlari ham mavjud (LCD2004 – 20 ta ustun va 4 ta qatorli, LCD0802 – 8 ta ustun va 2 ta qatorli, LCD0801 – 8 ta ustun va 1 ta qatorli). Lekin ularning ishlash prinsipi bir xil bo’lganligi uchun ko’pincha bir xil bibliotekani ularning hammasi uchun qo’llash mumkin.<\/p>\n

Yuqorida sabab o’tilgan displeylarning raqamli pinlari soni ko’pligi, ularni Arduinoga ulanganda mikrokontrollerning ham ko’p sondagi pinlari band bo’lib qilishiga olib keladi. Shuning uchun, ko’p hollarda ushbu displeylar qo’shimcha I2C moduli bilan birga qo’llaniladi (yuqoridagi rasmda ko’rsatilgan). Natijada displeyni ulash uchun Arduinodan faqat 2 ta pin (maxsus SDA, SCL pinlari) talab qilinadi xolos. Biroq shu bilan birga, I2C modulli LCD displeyning bibliotekasi (“LiquidCrystal_I2C.h”) ham oddiy displeynikidan (“LiquidCrystal.h”) farq qiladi.<\/p>\n

Sketchda “LiquidCrystal_I2C” modulini e’lon qilishda uning shinadagi, 16 sanoq tizimidagi manzilini ko’rsatish talab etiladi. Agar manzil noto’g’ri ko’rsatilsa yoki ko’rsatilmasa, ulangan modul faollashmaydi. Arduino platasining maxsus SDA<\/strong> va SCL<\/strong> pinlariga bir nechta I2C modul parallel ulanishi mumkin, biroq ularning manzili bir-biridan farq qilishi kerak. Agar bir xil manzilli mudullar mavjud bo’lsa, aniq bir modulning manzilini qo’lda o’zgartirish mumkin. Buning uchun moduldagi A0, A1, A2 jamperlardan birining kontaktlarini ulash zarur. Qaysi jamper(lar)ning kontaktlari ulangan yoki uzilganidan kelib chiqib jami 8 ta (PCF8574<\/em> chipli modul uchun: 0x20…0x27, PCF8574A<\/em> chipli modul uchun: 0x38…0x4E) kombinatsiyadagi manzillarni o’rnatish mumkin. Quyidagi maxsus sketch yordamida Arduino platasiga ulangan barcha modullarning manzilini aniqlash mumkin.<\/p>\n

<\/span>I2C modul manzilini aniqlash<\/div>
\n#include <Wire.h>
\nvoid setup(){
\nWire.begin();
\nSerial.begin(115200);
\nwhile (!Serial);
\nSerial.println(“\\nI2C Scanner”);
\n}<\/p>\n

void loop(){
\nbyte error, address;
\nint nDevices;
\nSerial.println(“Scanning…”);
\nnDevices = 0;
\nfor(address = 8; address < 127; address++ ){
\nWire.beginTransmission(address);
\nerror = Wire.endTransmission();
\nif (error == 0){
\nSerial.print(“I2C device found at address 0x”);
\nif (address<16)
\nSerial.print(“0”);
\nSerial.print(address,HEX);
\nSerial.println(” !”);
\nnDevices++;
\n}
\nelse if (error==4) {
\nSerial.print(“Unknow error at address 0x”);
\nif (address<16)
\nSerial.print(“0”);
\nSerial.println(address,HEX);
\n}
\n}
\nif (nDevices == 0)
\nSerial.println(“No I2C devices found\\n”);
\nelse
\nSerial.println(“done\\n”);
\ndelay(2000);
\n}<\/div><\/div>\n

Ushbu displeylarning yorug’ligini dastur yordamida boshqarib bo’lmaydi (yoritgich – podsvetkani ulash\/uzish mumkin xolos), lekin unga ulangan I2C moduldagi maxsus potensiometr (yuqoridagi rasmga qarang) yordamida displey yorug’ligini (kuchlanishni) oldindan kerakli darajaga sozlab olish mumkin.<\/p>\n

I2C modulli LCD1602 displeydan foydalanishda qo’shimcha ravishda “Wire.h” bibliotekasidan ham foydalaniladi. Ushbu displey bilan qo’llash uchun ham Arduinoda tayyor namunaviy sketchlar mavjud. Ular “\u0424\u0430\u0439\u043b<\/strong>“<\/em> menyusining “\u041f\u0440\u0438\u043c\u0435\u0440\u044b\/LiquidCrystal_I2C<\/strong>“<\/em> bo’limidan ochiladi. Biz quyida ushbu sketchlarnig ayrimlari bilan qisqacha tanishamiz. Sketchdagi notanish buyruqlar vazifasi misollar davomida qisqacha izohlab ketiladi (bir xil buyruq qayta izohlanmaydi, sketch originalidagi inglizcha izohlar ham ko’rsatilmaydi). Ushbu sketchlarni ishga tushirishimiz uchun ortiqcha elektron komponentlar talab etilmaydi.<\/p>\n

Kerakli materiallar:<\/em>
\n1) Arduino UNO platasi + USB-kabel + maket platasi + o’tkazgichlar<\/em>
\n2) Male-female turli o’tkazgichlar (plata va displeyni bog’lash uchun)<\/em>
\n3) LCD1602 displeyi<\/em><\/p>\n

LCD1602 displeyining SDA va SCL pinlari mikrokontrollerlarning xuddi shunday nomli (AREF yonidagi) pinlariga yokiga quyidagicha ulanadi:<\/p>\n

Arduino UNO: SDA \u2013 A4<\/strong>, SCL \u2013 A5<\/strong>, VCC – +5V, GND – GND.
\nWemos D1 mini: SDA \u2013 D2<\/strong>, SCL \u2013 D1<\/strong>, VCC – +5V, GND – GND.<\/p>\n

Elektron komponentlarning bog’lanish sxemasi (male-female o’tkazgichlari qo’llanilsa, maket platasi qo’llanilishi shart emas):<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

<\/span>LCD1602. 'HelloWorld' sketchi<\/div>
\n

\/\/ “HelloWorld”<\/strong> sketchi displeyga “Hello, world!” matnli yozuvini chiqaradi.<\/p>\n

#include <Wire.h> \/\/ I2C moduli bibliotekasi ulanmoqda<\/em>
\n#include <LiquidCrystal_I2C.h> \/\/ Displey bibliotekasi ulanmoqda<\/em><\/p>\n

LiquidCrystal_I2C lcd(0x27, 16, 2); \/\/ LiquidCrystal_I2C<\/strong> turidagi <\/em>lcd<\/strong> nomli obyekt e’lon qilinmoqda<\/em>
\n\/\/ Argumentdagi qiymatlar: <\/em>0x27<\/strong> – I2C modulning unikal manzili. I2C portiga ulangan barcha displeylar unikal manzilga ega bo’lishi shart; <\/em>16<\/strong> va <\/em>2<\/strong> sonlari – displey ekranidagi ustunlar va qatorlar soni.<\/em><\/p>\n

void setup()
\n{
\nlcd.begin(); \/\/ lcd<\/strong> nomli displey faollashtirilmoqda<\/em>
\nlcd.backlight(); \/\/ Displey yoritkichi (podsvetka) yoqilmoqda. Uzish buyrug’i<\/em> – lcd.noBacklight();
\nlcd.print(“Hello, world!”); \/\/ Matn displeyga chiqarilmoqda<\/em>
\n}<\/p>\n

void loop()
\n{<\/p>\n

}<\/div><\/div>\n

Natija:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

<\/span>LCD1602. 'BlinkingCursor' sketchi<\/div>
\n

\/\/ “BlinkingCursor”<\/strong> sketchi displeyda har 4 sekundda kursor hosil qilib, uni pirpirash rejimiga o’tkazadi va uni bekor qiladi. Mos ravishda displeyda “No cursor blink” yoki “Cursor blink<\/strong>‘<\/em>” matnli yozuvlarini chiqaradi.<\/p>\n

#include <Wire.h>
\n#include <LiquidCrystal_I2C.h><\/p>\n

LiquidCrystal_I2C lcd(0x27, 16, 2);<\/p>\n

void setup()<\/p>\n

{
\nlcd.begin();
\n}<\/p>\n

void loop()
\n{
\nbool blinking = true; \/\/ bool<\/strong> turidagi<\/em> blinking<\/strong> o’zgaruvchisi e’lon qilinmoqda va unga\u00a0<\/em>true<\/strong> qiymati o;zlashtirilmoqda<\/em>
\nlcd.cursor(); \/\/ Displeyda kursorni ko’rsatish funksiyasi faollashtirilmoqda<\/em><\/p>\n

while (1) { \/\/ “Quyidagi kod to’xtovsiz bajarilsin:”<\/em>
\nif (blinking) { \/\/ “Agar<\/em> blinking<\/strong> =<\/strong> true<\/strong> bo’lsa …<\/em>“ sharti tekshirilmoqda<\/em>
\nlcd.clear(); \/\/ Displey tozalanmoqda<\/em>
\nlcd.print(“No cursor blink”); \/\/ Displeyga ‘<\/em>No cursor blink<\/strong>‘ matni chiqarilmoqda<\/em>
\nlcd.noBlink(); \/\/ Pirpirash rejimi bekor qilinmoqda<\/em>
\nblinking = false; \/\/\u00a0blinking<\/strong> o’zgaruvchisi qiymati ‘<\/strong><\/em>false<\/strong>‘<\/strong> ga o’zgartirilmoqda<\/em>
\n} else { \/\/ “Aksincha…<\/em>” (ya’ni,<\/em> “Agar<\/em> blinking<\/strong> =<\/strong> false<\/strong> bo’lsa …<\/em>“ sharti tekshirilmoqda<\/em>)
\nlcd.clear(); \/\/ Displey tozalanmoqda<\/em>
\nlcd.print(“Cursor blink”); \/\/ Displeyga ‘C<\/strong><\/em>ursor blink<\/strong>‘ matni chiqarilmoqda<\/em>
\nlcd.blink(); \/\/ Pirpirash rejimi o’rnatilmoqda<\/em>
\nblinking = true; \/\/\u00a0blinking<\/strong> o’zgaruvchisi qiymati ‘<\/strong><\/em>true<\/strong>‘<\/strong> ga o’zgartirilmoqda<\/em>
\n}
\ndelay(4000); \/\/4 sekundlik pauza o’rnatilmoqda<\/em>
\n}
\n}<\/div><\/div>\n

Natija:<\/p>\n