Bevosita GSM tarmog’i orqali boshqaruvga doir misollarga o’tishdan oldin AT-buyruq tushunchasi bilan tanishib olamiz.<\/p>\n
AT-buyruqlar<\/strong> – yuboruvchi qurilmadan qabul qiluvchi qurilmaga (modemga) bog’lanish, uni sozlash yoki boshqarish uchun yuboriladigan buyruqlar to’plami. Ular har doim “AT” yoki “at” kodi bilan boshlanadi. Terminaldan yuborilayotgan har bir buyruq oxirida “Enter” klavishasi bosiladi, dasturiy kodidan yuborilayotganda esa, xabar oxirida “(char)26” kodi ham yuboriladi.<\/p>\n AT-buyruqlar quyidagi usullarda qo’llanilishi mumkin:<\/p>\n Bir nechta AT-buyruqlarni bitta xabar ko’rinishida birlashtirish<\/strong> mumkin, bunda AT yozuvi faqat xabar boshda 1 marta ko’rsatiladi. Har bir kengaytirilgan AT-buyruqlar oxirida “;” belgisi bilan ajratib qo’yilishi kerak (bazaviy va S turidagi buyruqlarda “;” belgisi ko’rsatilmaydi).<\/p>\n Masalan, quyidagi xabarda ATV0<\/strong> (AT-buyruq javobini qisqa formatda qaytarish),\u00a0 ATE1<\/strong> (AT-buyruqlar exosini ulash), AT+DDET=1,0,1<\/strong> (DTMF ton yordamida boshqarish rejimini faollashtirish), AT+Q0S0=1<\/strong> (Natija kodini taqdim etish rejimini o’rnatish), AT+CLIP=1<\/strong> (qo’ng’iroqqa avtomatik javob berish rejimini faollashtirish), AT<\/strong>+CMGF=1<\/strong> (SMS uchun matn rejimini faollashtirish),\u00a0 AT&W<\/strong> (oxirgi AT-buyruq parametrini xotiraga saqlab qo’yish) AT-buyruqlarni birlashtirgan holda keltirilgan:<\/p>\n ATV0E1+DDET=1,0,1;Q0S0=1+CLIP=1;+CMGF=1;&W<\/strong><\/p>\n Bulardan tashqari, modemdan foydalanish jarayonida turli vaziyatlarda so’ralmagan eslatma ko’rinishidagi quyidagi xabarlar ham kelishi mumkin: RING<\/strong> – kiruvchi qo’ng’iroq mavjudligi, +CMTI<\/strong> – yangi SMS-xabar kelganligi va uning tartib raqami (masalan: +CMTI: “SM”,2), +CLIP<\/strong> – kiruvchi qo’ng’iroq raqami avtomatik aniqlanganligi (masalan: +CLIP: “+9980000000″,145,””,0,””,0), +CUSD<\/strong> – USSD-so’rov javobi (masalan, +CUSD: 0, ” Vash balans 198.02 sum) va hokazo.<\/p>\n SIM800L GSM-mouduli orqali Arduino qurilmasini boshqarish uchun dastur kodida asosan quyidagi AT-buyruqlardan foydalanamiz:<\/p>\n AT+GSN<\/span><\/strong> – modulning IMEI-kodini ko’rish;<\/span> AT-buyruqlarni Arduino IDE port monitori orqali bajarish uchun, Arduino IDE namunaviy sketchlari tarkibidagi “SoftwareSerialExample” sketchidan foydalanish mumkin.<\/p>\n SIM800L modul bilan qo’llash mumkin bo’lgan yuqoridagi va boshqa AT-buyruqlar ro’yxatini ushbu rasmiy havola<\/a> orqali ko’rish va yuklab olish mumkin. Shuningdek, Arduino va turli GSM-modullar bilan bilan qo’llash mumkin bo’lgan ko’plab muhim AT-buyruqlarning vazifasi haqidagi rus tilidagi ma’lumotni bu yerdan<\/a> olish mumkin.<\/p>\n Har bir AT-buyruqning bajarilishi uchun ma’lum vaqt talab etiladi. Bir nechta AT-buyruq dastur kodidan yuborilganda, ular juda qisqa vaqt ichida birdaniga yuboriladi. Modem ularning har birini bajarish natijasi haqida hisobot beraveradi. Lekin, ba’zida keladigan javob tartibi yuborilgan buyruq tartibiga to’g’ri kelmasligi ham mumkin. Ya’ni, ba’zi buyruqlar bajarilishiga boshqalaridan ko’ra ko’proq yoki kamroq vaqt sarflanishi mumkin. Agar buyruqlar imkon qadar belgilangan ketma-ketlikda bajarilishi zarur bo’lsa, buni dastur kodiga qo’shimchalar kiritish orqali bajarish mumkin (lekin shunda ham 100 foizlik kafolatlangan natijaga erishib bo’lmasligi mumkin).<\/p>\n Diqqat! <\/strong>Arduinoda bir nechta AT-buyruqlarni ketma-ket yuborishda ular orasida odatdagidek delay()<\/strong> funksiyasidan foydalanib, pauza o’rnatish tavsiya etilmaydi. Ushbu funksiya AT-buyruq yuborganidan keyin unga javob qaytishi jarayonini “muzlatib” qo’yishi, natijada qaytadigan javobga bog’liq bo’lgan navbatdagi ba’zi dastur amallar umuman bajarilmay qolishi mumkin! Shuning uchun amaliy mashg’ulotlar misollarida ham delay() funksiyasidan deyarli foydalanilmagan (AT-buyruq bilan bog’liq bo’lmagan vaziyatlar bundan mustasno). Shunday bo’lsa-da, ba’zi hollarda, tegishli AT-buyruq xusisiyatlaridan kelib chiqib va tajribalarga asoslangan holda, ehtiyotkorlik bilan delay() funksiyasidan ham foydalanish mumkin.<\/p>\n Yuqoridagi ma’lumotlardan ko’rinib turibdiki, boshqa turdagi modullardan farqli ravishda, GSM-modulning “injiqlik” xususiyatlaridan kelib chiqib, uni mikrokontroller tomonidan to’laqonli nazoratga olish qiyinroq kechadi. Chunki mikrokontrollerdan GSM-modulga yuborilgan (ayniqsa ketma-ket yuborilgan) AT-buyruqlar kafolatli bajarilsa-da, lekin ularning bajarilishi uyali tarmoq operatori serveri bandlik darajasi yuqoriligiga bog’liq holda, mutlaqo boshqa tartibda va turlicha vaqtlarda, chalkash tartibda amalga oshisishi mumkin. Masalan, ketma-ket yuborilgan 4 ta AT-buyruqlardan 3-buyruqning natijasi 1-tartibda, 4-buyruqniki 2-tartibda, 1-buyruqniki 3-tartibda va 2-buyruqniki 4-tartibda qaytishi mumkin. Bunday holat dasturlash jarayonini ham murakkablashtirib yuborishi tabiiy. Shuning uchun, amaliy mashg’ulotlar misollarida ular murakkablashib ketmasligi uchun vaqtincha yuqoridagi muammoga e’tibor qaratilmagan (muammoning qisman yechimi esa, amaliy mashg’ulot darsida maxsus sketch misolida alohida keltirilgan<\/em>).<\/p>\n Shuning uchun, amaliy mashg’ulotlardagi (soddalashtirilgan) misollarning natijasini kuzatishda va umuman, GSM-modul bilan ishlashda quyidagi tartibga e’tibor qaratish zarur.<\/p>\n\n
\n<\/i><\/b><\/li>\n
\n<\/i><\/li>\n
\nAT+CSQ<\/b><\/span><\/strong> – signal sifatini (0…98) aniqlash (99 – aniqlab bo’lmasligini bildiradi). Masalan <\/span>+CSQ: 8,0 javobidagi 8<\/span> qiymati signal qoniqarli ekanligini bildiradi;<\/span>
\nAT&V<\/b><\/span><\/strong> – modulning faol konfiguratsiyasini ko’rish;<\/span>
\n<\/b><\/span><\/strong>AT+CREG?<\/span><\/strong> – <\/span>tarmoqda<\/span> ro’yxatdan o’tish turi (+CREG: 0,1<\/strong> – tarmoqda ro’yxatdan o’tilgan);
\nAT+COPS?<\/strong> – uyali tarmoq operatori haqida ma’lumot;
\nAT+COPS=?<\/strong> – hududdagi uyali tarmoq operatorlari haqida ma’lumot (qisqa ro’yxat);
\n<\/span>ATD+998xxxxxxxx<\/i>;<\/b><\/span><\/strong> – ko’rsatilgan raqamga qo’ng’iroq qilish (“;” belgisi bilan ko’rsatilishi shart);<\/span>
\nAT+CLIP=1<\/span><\/strong> – kiruvchi qo’ng’iroq telefon raqamini avtomatik aniqlash (AON) rejimini o’rnatish (AT+CLIP=0<\/span> – uzish);
\nATA<\/b> – kiruvchi qo’ng’iroqqa javob berish (“trubkani ko’tarish”);
\nATH <\/b>– kiruvchi qo’ng’iroqni bekor qilish;
\nATS0=3<\/b> – kiruvchi qo’ng’iroqqa avtomatik javob berish uchun gudoklar soni (1…255 – gudoklar soni, 0 – avtomatik javob bermaslik);
\nAT+CMGF=1 <\/span><\/strong>– SMS uchun TextMode (matn) rejimini o’rnatish (0 – PDU formati);
\nAT+CMGS=<telefon_raqami><\/i>[,<2-raqam><\/i>]<CR><\/i>xabar matni<ctrl-Z><\/i><\/b>– ko’rsatilgan raqamga (2-raqam shart emas) SMS-xabar yuborish (dastur kodi yordamida “Ctrl+Z<\/span>” klavishasi bosilishini (char)26<\/strong> kodi yordamida, “CR” vazifasini “\\r\\n”<\/span><\/strong> matnli kodi yordamida bajarish mumkin. Masalan, Serial.println(“AT+CMGS=\\”+9980000000;\\”\\r\\nSalom!”); Serial.println((char<\/span>)26);<\/em> kabi); Ushbu misolda, 2 ta matnni qo’shishga to’g’ri kelmasligi uchun ular alohida funksiyalar argumenti sifatida qo’llanilgan;
\nAT+CMGR=4,1<\/strong> – ko’rsatilgan tartibdagi SMS-xabarni o’qish (4 – tartib, 1 – “o’qilmagan” (0-“o’qilgan”) statusida qoldirish);
\nAT+CMGDA=<xabar_turi><\/i><\/b> – barcha kiruvchi yoki chiquvchi SMS-xabarlarni o’chirish (xabar turlari: “DEL READ” \u2014 o’qilgan SMSlar, “DEL UNREAD” \u2014 o’qilmagan SMSlar, “DEL SENT” \u2014 yuborilgan SMSlar, “DEL UNSENT” \u2014 yuborilmagan SMSlar, “DEL INBOX” \u2014 qabul qilingan SMSlar, “DEL ALL” – barcha turdagi SMSlar);
\nAT+CUSD=1,”*100#”<\/b> – USSD-kod yuborish. USSD-kod qo’shtirnoq ichida ko’rsatiladi. Masalan, Serial.println(“AT+CUSD=1,\\”*100#\\””);<\/em> kabi;
\nAT+CPAS<\/b><\/span><\/strong> – modulning joriy ishga tayyorlik holati (tayyor, noma’lum, kiruvchi qo’ng’iroq, tovushli bog’lanish holatlaridan biri)<\/span>;<\/span><\/strong>
\nAT+COLP=1<\/b> – chiquvchi qo’ng’iroq qabul qilinganidan xabar berish rejimini o’rnatish (0 – uzish). Javob BUSY<\/b>, NO DIAL TONE<\/b>, NO CARRIER <\/b>matnlari ko’rinishida qaytadi;
\nAT+CCALR?<\/strong> – modulning qo’ng’iroqlarni bajarishga tayyotligini aniqlash (javob variantlari: 1<\/strong> – tayyor, 0<\/strong> – tayyor emas);
\nAT+CSPN?<\/b><\/span><\/strong> – <\/span>uyali tarmoq operatori haqida ma’lumot, GPRS rejimi uchun;<\/span>
\nAT+COPN<\/span><\/strong> – barcha operatorlar ro’yxatini olish (bazadagi barcha operatorlar);\u00a0<\/span>
\n<\/span>AT+CBC<\/strong> – modul elektr ta’moni kuchlanishini ko’rish (kuchlanish darajasi – javobdagi oxirgi oxirgi parametr, millivoltlarda ko’rsatiladi);
\nAT+CCLK?<\/b> – modul vaqtini yoki ishga tushganidan keyin o’tgan vaqtni ko’rish;
\nAT+CCLK=”yy\/mm\/dd,hh:mm:ss+zz”<\/b> – yil\/oy\/kun,soat:daqiqa:sekund+vaqt_zonasi<\/em> formatida modul vaqtini o’rnatish;
\nAT+CSCA?<\/b> – servis-markazi telefon raqamini ko’rish (SIM-karadan olinadi);
\nAT+CPBS<\/b>? – SIM-kartada yoki telefon xotirasida saqlangan telefon raqamlari soni (+CPBS: “SM”,1,200 javobi ma’nosi – SIM-kartada (“SM” parametri) jami 200 ta joydan 1 tasi band);
\nAT+CPBF<\/b> – SIM-kartada saqlangan barcha raqamlarni va raqamning formatini (145 – xalqaro) ko’rish;
\nAT+CPBW=4,”+998xxxxxxxxx”,145,”Test”<\/b> – xotiraga ko’rsatilgan tartibga “Test” nomi bilan ko’rsatilgan raqamni xalqaro formatda saqlash;
\nAT+CPBW=4<\/b> – ko’rsatilgan tartibdagi raqamni o’chirish;
\nAT+CPBR=1<\/strong> – xotiradagi 1-tartibli yozuvni (telefon raqamini) o’qish;
\nAT+GSMBUSY=1<\/b> – kiruvchi qo’ng’iroqlarni taqiqlash (1 – taqiqlash, 0 – ruxsat etish);
\nAT+VTS=”<raqam>”<\/strong> – DTMF rejimida kerakli raqam (0-9) yoki “*”, “#” maxsus belgilari tonini eshittirish;
\nAT+DDET=1<\/span><\/strong> – DTMF (ton yordamida boshqarish uchun) rejimini faollashtirish;
\n<\/strong>AT+FSMEM<\/strong> – Modul ichki xotirasi bo’sh hajmini aniqlash (fayllarni saqlash uchun foydalanish mumkin, jami hajmi 200 kbaytga yaqin). Unga\u00a0amr<\/em><\/strong> formatidagi tovushli fayllarni “AmrFile Download” dasturi yordamida yozish mumkin. Boshqa formatdagi audiofayllarni amr<\/em> formatiga o’tkazish uchun “AMR Player” dasturidan foydalanish mumkin. Modulga yozish paytida ketma-ket port mutlaqo bo’sh bo’lishi va Arduino IDE port monitori ham yopilgan bo’lishi kerak;
\nAT+FSLS=C:\\USER\\<\/strong> – Modul ichki xotirasidagi fayllar ro’yxatini ko’rish;
\nAT+CREC?<\/strong> – modul ichki xotirasidagi tovushli fayllar bilan ishlash (eshittirish, yozish, nusxalash, o’chirish, papka bilan ishlash va hokazo) rejimi kodini ko’rish (4<\/strong> – eshittirish rejimi);
\nAT+CREC=4,”C:\\USER\\<fayl_nomi>”,<qurilma>,<balandlik>,<takror><\/strong> – Ko’rsatilgan nomdagi audiofaylni ko’rsatilgan tovush balandligida (foizlarda) modulga ulangan spikerda (qurilma=0<\/strong> bo’lganda) yoki telefonda (qurilma=1<\/strong>) 1 marta (takror=0<\/strong>) yoki to’xtovsiz takrorlash (takror=1<\/strong>) rejimida eshittirish (“play”);
\nAT+CREC=5<\/strong> – tovushli faylni takroriy eshittirishni to’xtatish;
\nAT+VTD=<n><\/i><\/b><\/strong> – DTMF rejimida ton signali uzunligini belgilash (n – sekundning 10 dan 1 qismi);
\nAT+CLVL=50<\/i><\/b><\/strong> – so’zlashuv paytida dinamik balandligini o’zgartirish (qiymat 0…100 oralig’ida ko’rsatiladi);
\nAT+CRSL=50<\/i><\/b><\/strong> – kiruvchi qo’ng’iroq ovozi balandligini (0…100) o’rnatish;
\nAT+SAPBR=1,1<\/b> – GPRS tarmog’iga ulanish (AT+SAPBR=0,1<\/b> – uzilish);
\nAT+SAPBR=2,1<\/b> – GPRS ga ulanish joriy holati va tarmoqdan ajratilgan IP-manzilni ko’rish;
\nAT+SAPBR=3,1,”CONTYPE”,”GPRS”<\/b> – Ulanish turini (“Connecting type”) tanlash (GPRS yoki CSD);
\nAT+SAPBR=3,1,”APN”,”internet”<\/b> – Ulanish nuqtasi nomini ko’rsatish (tarmoq operatoridan olinadi);
\nAT+SAPBR=3,1,”USER”,””<\/b> – Ulanish nuqtasi foydalanuvchisi nomini ko’rsatish (tarmoq operatoridan olinadi);
\nAT+SAPBR=3,1,”PWD”,””<\/b> – Ulanish nuqtasi parolini ko’rsatish (tarmoq operatoridan olinadi);
\nAT+SAPBR=4,1 <\/b>– GPRS ga ulanish joriy holati va sozlamalarini to’liq ko’rish (ulangan bo’lsa);
\nAT+HTTPINIT<\/b> – HTTP servisini faollashtirish;
\nAT+HTTPPARA=”CID”,1<\/b> – HTTP sessiyasi uchun CID (seans profili identifikatori) parametrni o’rnatish;
\nAT+HTTPPARA=”URL”,”<manzil<\/b>>”<\/b> – HTTP sessiyasi uchun veb-manzil yoki IP-manzilni o’rnatish;
\nAT+HTTPACTION=0<\/b> – HTTP sessiyasi metodini tanlash va unga start berish (0 – GET, 1 – POST, 2 – HEAD). Agar http-so’rov va javob muvaffaqiyatli bo’lsa taxminan “+HTTPACTION=0,200,354” ko’rinishidagi javobni qaytaradi. Bu yerda 200 – “sahifa topildi” mazmunida, 354 – qaytgan javob uzunligi baytlarda. Agar sahifa topilmasa, javobda 200 o’rniga 404 qiymati qaytariladi. Shundan keyin, AT+HTTPREAD buyrug’i yordamida sahifa mundarijasini olish mumkin;
\nAT+HTTPREAD<\/b> – AT+HTTPACTION=0 buyrug’i yordamida topilgan sahifaning mundarijasini (matnini) to’liq olish;
\nAT+HTTPREAD=0,45<\/b> – AT+HTTPACTION=0 buyrug’i yordamida topilgan sahifaning mundarijasini (matnini) qisman olish. 0 – matn boshlang’ich belgisi pozitsiyasi, 45 – olinadigan belgilar soni;
\nAT+HTTPTERM<\/b> – faol HTTP servisini yakunlash.<\/b><\/p>\n\n